همه چیز در مورد زولپیدم (زولدم) Zolpidem

23 نکته مهم در مورد زولپیدم: هر آنچه باید بدانید

زولپیدم، که اغلب تحت نام تجاری “آمبین” شناخته می‌شود، یکی از داروهای معروف خواب آور است که برای درمان اختلالات خواب مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در اینجا به بررسی 23 نکته مهم در مورد زولپیدم می‌پردازیم که به شما کمک می‌کند تا درک بهتری از این دارو و نحوه استفاده از آن داشته باشید.

1. کاربرد اصلی: زولپیدم برای درمان کوتاه مدت اختلالات خواب مانند بی‌خوابی تجویز می‌شود.
2. نحوه عملکرد: این دارو با افزایش اثرات یک ماده شیمیایی در مغز به نام GABA عمل می‌کند، که به آرامش و خواب کمک می‌کند.
3. مدت زمان استفاده: معمولاً برای دوره‌های کوتاه مدت، از دو هفته تا حداکثر یک ماه توصیه می‌شود.
4. اعتیادآور بودن: دارای خطر اعتیاد و وابستگی دارویی است، به ویژه با مصرف طولانی‌مدت.
5. عوارض جانبی رایج: شامل سرگیجه، ضعف، احساس “مه آلود” بودن صبحگاهی، و تغییرات در حافظه یا هوشیاری.
6. هشدارهای ایمنی: می‌تواند باعث رفتارهای خطرناک یا غیرطبیعی در خواب شود، مانند رانندگی در حال خواب یا خوردن بدون آگاهی.
7. تداخل دارویی: مصرف همزمان با داروهای دیگر، به ویژه مهارکننده‌های CNS، می‌تواند خطرناک باشد.
8. مصرف در بارداری: توصیه نمی‌شود و می‌تواند خطراتی برای جنین داشته باشد.
9. تأثیر بر رانندگی: می‌تواند توانایی رانندگی یا انجام فعالیت‌های نیازمند هشیاری را کاهش دهد.
10. مصرف با الکل: مصرف همزمان با الکل بسیار خطرناک است و می‌تواند اثرات جانبی را تشدید کند.
11. سندرم ترک: قطع ناگهانی مصرف می‌تواند منجر به علائم ترک مانند بی‌قراری، تعریق و اضطراب شود.
12. دوزبندی: دوز دارو باید به دقت توسط پزشک تنظیم شود.
13. نحوه مصرف: باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شود، بدون افزایش یا کاهش مقدار دوز.
14. نگهداری: باید در دمای اتاق و دور از نور و رطوبت نگهداری شود.
15. عوارض جانبی نادر اما جدی: شامل واکنش‌های آلرژیک، تغییرات در رفتار یا افکار خودکشی.
16. مقاومت دارویی: استفاده طولانی مدت می‌تواند به کاهش اثربخشی دارو منجر شود.
17. جایگزین‌های غیردارویی: روش‌هایی مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT) برای بی‌خوابی می‌توانند گزینه‌های جایگزین مؤثری باشند.
18. مشاوره با پزشک: قبل از شروع یا قطع مصرف، مشورت با یک متخصص ضروری است.
19. رفتارهای خطرناک: برخی افراد ممکن است تجربیات راه رفتن در خواب یا سایر رفتارهای ناخودآگاه را گزارش کنند.
20. کنترل بی‌خوابی: در درازمدت، کنترل سبک زندگی و بهداشت خواب می‌تواند به کاهش وابستگی به داروهای خواب کمک کند.
21. مراقبت‌های پس از قطع دارو: برخی افراد ممکن است پس از قطع دارو دچار “بی‌خوابی rebound” شوند.
22. آگاهی از ریسک‌ها: آگاهی از همه ریسک‌ها و عوارض جانبی قبل از شروع دارو ضروری است.
23. بررسی‌های منظم: پیگیری‌های منظم با پزشک برای ارزیابی وضعیت خواب و سلامت کلی ضروری است.

زولپیدم ممکن است یک راه حل موقتی برای بی‌خوابی باشد، اما مهم است که ریشه‌های مشکل خواب را درک کرده و به دنبال روش‌های درمانی پایدارتری باشیم. همیشه قبل از استفاده از این دارو یا هر داروی دیگری، با یک متخصص مشورت کنید.

توضیحات مفصل تر در مورد زولپیدم

زولپیدم (زولدم) برای درمان مشکلات خواب (بی خوابی) در بزرگسالان استفاده می شود. اگر شما در به خواب رفتن مشکل دارید، زولپیدم به شما در به خواب رفتن سریع تر کمک می کند، بنابراین شما می توانید بقیه شب را بهتر بخوابید. زولپیدم (زولدم) متعلق به یک طبقه از داروها به نام داروهای  آرام بخش/خواب آور است. این  دارو در مغز یک اثر آرام بخش دارد.

این دارو معمولا برای دوره درمانی کوتاه و طی 1 تا 2 هفته یا کمتر  و فقط با نسخه پزشک استفاده می شود.

نحوه مصرف داروی زولپیدم و نکات مهم در مورد آن:

•  این دارو از راه دهان و با معده خالی یا پر می تواند مصرف شود. دارو را در دهان نجوید و بهتر است قورت دهید.

•  معمولا  دارو بصورت یک بار در شب و حدود یک ربع تا نیم ساعت قبل از خواب مصرف می شود.

• مصرف این دارو ممکن است سبب خواب آلودگی بسیار شدید و حتی ایجاد حالت توهم شود،لذا فقط و فقط قبل از رختخواب و در منزل دارو را مصرف کنید.

• اثر دارو حداقل تا 7-8 ساعت بعد ادامه دارد.

• این دارو حداکثر تا 10 میلی گرم روزانه تجویز می شود و نباید بیش از این میزان زولپیدم مصرف نمایید (مگر در موارد خاص و تحت نظر متخصص با تجربه در زمینه اختلالات خواب)

•  اگر شما به طور ناگهانی استفاده از این دارو را متوقف کنید ممکن است علائم ترک ( مانند تهوع، استفراغ ، گرگرفتگی، گرفتگی معده ، عصبی شدن، لرزش ) رخ دهد. لذا قطع مصرف دارو نیز باید تحت نظر پزشک صورت بگیرد.

عوارض شایع مصرف داروی زولپیدم شامل این موارد است:

• خواب آلودگی
• احساس طعم فلزی در دهان
• سردرد
• درد عضلانی
• خواب آلودگی غیر معمول در طول روز
• گرفتگی بینی
• آبریزش بینی

عوارض با شیوع کمتر زولپیدم:

• درد قفسه سینه
• گیجی
• سردرگمی در مورد هویت ، مکان و زمان
• دلسردی
• احساس کاذب یا غیر عادی رفاه
• تپش قلب سریع و نامنظم
• احساس غم
• تب
• احساس عمومی ناراحتی و یا بیماری
• کج خلقی
• از دست دادن اشتها
• سبکی سر و احساس سیاهی رفتن چشمها
• از دست دادن علاقه یا لذت بردن از فعالیت هایی که قبلا لذت بخش بوده اند
• لرزش و راه رفتن ناپایدار
• خستگی
• مشکل در تمرکز
• مشکلات خواب
• بی ثباتی، لرزش یا سایر مشکلات کنترل عضله و یا هماهنگی بدنی
• احساس خستگی یا ضعف غیر معمول

عوارض نادر زولپیدم:

• مدفوع قیری
• تغییر در راه رفتن و  عدم تعادل
• سرفه
• هذیان
• جنون
• اشکال در بلع
• سرگیجه
• کهیر
• خارش شدید
• فقدان احساس یا احساسات مثبت یا منفی
• پوست رنگ پریده
• پف کردگی یا تورم پلک و اطراف چشم ، صورت، لب و یا زبان
• جوش های پوستی
• گلو درد
• درد مثانه
• زخم ، زخم و یا لکه های سفید بر روی لب یا در دهان
• تورم غدد
• تغییرات شخصیتی
• بدبینی
• افکار خودکشی
• درد و احساس تنگی قفسه سینه
• اختلال در تنفس
• خونریزی غیر معمول یا کبودی بدن
• لرزش دست و پا

موارد منع مصرف زولپیدم

• سابقه واکنش آلرژیک به زولپیدم یا سایر داروهای مشابه
• مشکلات کبدی یا کلیوی
• بیماری میاستنی گراو
• افراد دارای مشکلات تنفسی یا آپنه خواب ( در آپنه خواب، هنگام خواب تنفس برای مدت کوتاهی متوقف می شود)
• سابقه مشکلات جدی اعصاب و روان
• سابقه مصرف مواد مخدر
• بارداری یا شیردهی

تداخلات دارویی زولپیدم

برخی از داروها با زولپیدم تداخل دارند و احتمال بروز عوارض جانبی زولپیدم را افزایش دهند. همچنین برخی از داروها ممکن است اثرات خواب آور (آرام بخش) زولپیدم را افزایش دهند.

در صورت مصرف هر یک از داروهای زیر ، قبل از شروع مصرف زولپیدم با پزشک یا داروساز مشورت کنید:

• آنتی هیستامین های خواب آلود مانند کلرفنامین یا پرومتازین
• داروهایی برای درمان اسکیزوفرنی و اختلال دو قطبی
• داروهایی برای درمان افسردگی (داروهای ضد افسردگی)
• داروهای جلوگیری از تشنج و صرع
• داروهایی برای آرام کردن یا کاهش اضطراب و استرس
• داروهایی برای مشکلات خواب (بی خوابی و سایر مشکلات خواب)
• داروهایی که برای درمان عفونت های قارچی استفاده می شوند (مانند کتوکونازول و ایتراکونازول)
• ریتوناویر (دارویی که برای درمان عفونت HIV استفاده می شود)
• مسکن های قوی (مانند کدئین ، متادون ، مرفین ، اکسی کدون ، پتیدین یا ترامادول)

اخیرا سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) اطلاعات جدیدی را در مورد زولپیدم ، داروی بی خوابی که به طور گسترده تجویز می شود ، به مردم اطلاع رسانی کرده است .

  FDA توصیه می کند که دوز قبل از خواب زولپیدم از ۱۰ میلی به ۵ میلی و کمتر کاهش یابد زیرا داده های جدید نشان می دهد که سطح خونی دارو در برخی از بیماران ممکن است صبح روز پس از استفاده به اندازه ای بالا باشد تا فعالیتهایی را که نیاز به هوشیاری دارند ، از جمله رانندگی  را مختل کند.  

زولپیدم با نام های تجاری دیگری نیز شناخته می شود، مانند: استیلناکس Ambien ، Ambien CR ، Edluar و Zolpimist

 البته که تمام داروهای مصرف شده برای بی خوابی می توانند رانندگی و فعالیتهایی را که نیاز به هوشیاری صبح بعد از استفاده دارند را مختل کنند. 

خواب آلودگی به عنوان یک عارضه جانبی رایج در برچسب دارویی همه داروهای بی خوابی ذکر شده است ، همراه با هشدارهایی مبنی بر اینکه بیماران ممکن است یک روز پس از مصرف این محصولات هنوز احساس خواب آلودگی کنند.  بیمارانی که داروهای بی خوابی مصرف می کنند ، حتی اگر کاملاً بیدار باشند ، می توانند کاهش هوشیاری ذهنی در روز بعد از استفاده را تجربه کنند.

دوز توصیه شده زولپیدم برای خانمها باید از 10 میلی گرم به 5 میلی گرم برای محصولات با اثر فوری (Ambien ، Edluar و Zolpimist) و از 12.5 میلی گرم به 6.25 میلی گرم برای محصولات با انتشار طولانی مدت (Ambien CR) کاهش یابد.  

پرسش و پاسخ های رایج در مورد زولپیدم

   زولپیدم چیست؟

قرص Zolpidem داروی آرام بخش-خواب آوری است که در بزرگسالان برای درمان بی خوابی استفاده می شود.  زولپیدم به صورت قرص خوراکی (آمبین و ژنریک) ، قرص با انتشار طولانی مدت (آمبین CR و ژنریک) ، قرص زیر زبانی و اسپری خوراکی در دسترس است.

چرا دوز مورد نیاز زولپیدم در خانمها پایین‌تر است؟

  زولپیدم در زنان با سرعت کمتری از بدن دفع می شود ، بنابراین این دارو می تواند بیشتر از مردان در داخل بدن خانم ها باقی بماند.

 آیا افراد با وزن بالا نیاز به دوز بیشتری زولپیدم دارند؟

 بر اساس داده های حاصل از آزمایش‌های فارماکوکینتیک ، هیچ ارتباطی بین سطح خونی زولپیدم و وزن بدن یا نژاد بیماران مشهود نبوده است.  در بیماران مسن ، سطح خونی زولپیدم می تواند بیشتر باشد ، و دوزهای پایین تر برای افراد مسن توصیه می شود.  بر خلاف بیماران جوان ، سطح خونی زولپیدم در بیماران مسن تحت تأثیر جنسیت قرار نمی گیرد.

منابع:

منبع اول

منبع دوم

• دکتر مصطفی امیری متخصص مغز و اعصاب و ستون فقرات – دارای بورد تخصصی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
•  فلوشیپ اختلالات خواب از اسپانیا