باورهای اشتباه رایج در دیابت

• اغلب بیماران دیابتی، بالا رفتن قند را حس می‌کنند:

دیابت نوع 2 اغلب یک بیماری خاموش است. جهت کنترل قندخون، به احساس خود در این مورد اعتماد نکنید و منتظر علامت‌دار شدن آن نشوید. همه بیماران دیابتی نیازمند دستگاه چک خون برای ارزیابی قند هستند.

در مورد تعداد دفعات چک قند در طول زمان، با پزشک خود مشورت کنید. این دفعات در افراد مختلف، براساس وضعیت سلامتی و داروهای مصرفی متفاوت است.

• بیماران دیابتی می‌توانند هر میزان میوه که میل دارند، مصرف کنند:

درست است که میوه‌ها بخش مهم یک رژیم غذایی سالم است، ولی میوه‌ها حاوی کربوهیدراتند (برخی میوه‌ها بیشتر از بقیه) و خوردن مقدار زیاد آنها، قندخون را بالا می‌برد. مثل هر غذای دیگر باید به میزان مصرفی میوه‌ها توجه شود.

• احتمال ابتلا به آنفلوانزا در افراد دیابتی بالاتر است:

در افراد دیابتی، میزان ابتلا به آنفلوانزا یا سرماخوردگی بالاتر نیست، ولی در صورت ابتلا ممکن است بیماری به طور شدیدتر بروز کند و تنظیم قندخون مختل شود. بیماران دیابتی 3 برابر دیگران احتمال مرگ ناشی از آنفلوانزا و درگیری ریوی آن را دارند.

• افراد دیابتی نباید آب‌نبات و غذاهای حاوی قند مصرف کنند:

دیابتی‌ها در صورت رعایت نسبت‌ها و قسمت‌ها در رژیم غذایی قادر به خوردن مواد غذایی شیرین هستند. مساله مهم، در نظر داشتن میزان کلی قند مصرفی است، به عنوان مثال در صورت مصرف یک تکه کوچک کیک به عنوان دسر، باید از مصرف وعده دیگری که حاوی کربوهیدرات است اجتناب شود.

در نظر داشته باشیم که بسیاری از آب‌نبات‌های دیابتی و سایر شیرین‌کننده‌ها که بدون قند (sugar-free) هستند، هنوز حاوی کالری و کربوهیدراتند که می‌تواند قندخون را تحت تاثیر قرار دهد و هیچوقت مصرف مقادیر زیاد این مواد بی‌خطر نیست.

• حذف کامل چربی از رژیم غذایی، سیر دیابت را کند می‌کند:

نیاز به حذف کامل چربی نیست. مصرف چربی اشباع و ترانس غیر سالم که بیشتر در غذاهای فراوری شده وجود دارد، به همراه ادامه مصرف کافی چربی‌های غیر اشباع مورد نیاز است. مثلا یک مشت کوچک مغز بادام را به جای یک تکه پنیر، یا ماهی سالمون را به جای همبرگر جایگزین کنید.

• نیاز به انجام تست A₁C در بیماران دیابتی بطور سالانه می‌باشد:

تست A₁C در کنار تست‌های منظم قند خون، یک تصویر کلی از کنترل قند طی 2-3 ماه گذشته بدست می‌دهد. براساس نظر پزشک نیاز به تست A₁C، 2 تا 4 بار در سال می‌باشد.

• بارداری در زنان دیابتی خطرناک است:

نکته کلیدی در بارداری، کنترل صحیح قند طی بارداری و قبل از حاملگی می‌باشد. 3 تا 6 ماه قبل از بارداری، در این مورد با پزشک خود مشورت کنید.

• در صورت اضافه وزن، تنها کاهش وزن شدید می‌تواند اثر مثبت روی د یابت داشته باشد:

وزن اضافی یک فاکتور خطر دیابت است. همچنین اضافه وزن عوارض دیابت نظیر بیماری قلبی را نیز افزایش می‌دهد.

دلسرد کردن فرد با اضافه وزن، برای اصلاح آن آسان است. اما حتی تغییرات کوچک در وزن در حد 5 تا 15 پوند، می‌تواند سطح قند خون را کاهش دهد.

کاهش وزن همچنین فشارخون را بهبود می‌بخشد و تاثیر انسولین را نیز بهتر می‌کند.

• ورزش‌های قدرتی و کششی در دیابت نباید انجام شود:

علاوه بر فعالیت ورزشی هوازی، ورزش‌های قدرتی و بدن‌سازی به تاثیر بهتر انسولین روی سلول‌ها و بهبود قندخون کمک می‌کنند.

این تمرینات همچنین منجر به سوزاندن کالری اضافی و کنترل وزن می‌شوند.

• دکتر سارا قربانپور، فارغ التحصیل از دانشگاه تهران
• متخصص طب داخلی و دوره غدد و متابولیسم