داروهای مورد استفاده در تریکوتیلومانیا (عادت کشیدن و کندن بی اختیار موها)

تریکوتیلومانیا؛ راهنمایی جامع برای فهم و درمان اختلال کشیدن مو | از زبان دکتر مصطفی امیری

همه‌چیز از اینجا شروع می‌شود: دستی که ناخودآگاه به سمت موهای شما می‌رود، کمی کشیده، دوباره و دوباره. تا به خودتان می‌آیید، دستتان پر از موهایی شده که حالا دیگر جزئی از شما نیستند. بله، این هم نوعی وسواس است. اختلالی که شاید اسمش را نشنیده باشید؛ اما با آن آشنا هستید. نام این وسواس جذاب (!) و عجیب، تریکوتیلومانیا یا همان وسواس کشیدن مو است.

تریکوتیلومانیا چیست و چرا بوجود می‌آید؟

تریکوتیلومانیا (Trichotillomania) یا اختلال کشیدن مو، یک نوع اختلال وسواسی-اجباری است که در آن فرد تمایل غیرقابل‌مهار به کشیدن و کندن موهای بدن خود دارد. این تمایل ممکن است به‌صورت کشیدن موهای سر، ابروها، مژه‌ها و حتی موی بدن باشد. این عارضه بیش از ۴ درصد جامعه را درگیر کرده است و در خانم‌ها ۴ برابر شایع‌تر از آقایان است.

شایع‌ترین نشانه‌های تریکوتیلومانیا

اختلال کشیدن مو بیشتر از آنچه که فکر می‌کنید رایج است و به شکل‌های مختلفی بروز می‌کند. برای مثال:

• کشش مداوم مو: اغلب به‌صورت ناخودآگاه و غیرارادی انجام می‌شود.
• خوردن مو: در مواردی، فرد بعد از کشیدن مو، تمایل به خوردن آن پیدا می‌کند. این مسئله می‌تواند مشکلات گوارشی، مثل انسداد روده ایجاد کند.
• خجالت و انزوای اجتماعی: تریکوتیلومانیا به‌خاطر ریزش مو و ظاهر نازیبایی که به همراه دارد، فرد را از اجتماع دور کرده و او را منزوی می‌کند.

چرا افراد به تریکوتیلومانیا مبتلا می‌شوند؟

اگر از دلایل علمی بخواهید، باید گفت که این اختلال ریشه‌های ژنتیکی و بیولوژیکی دارد. برخی مطالعات به تأثیر نواحی خاصی از مغز، مثل قشر پیش‌پیشانی اشاره کرده‌اند که ممکن است در کنترل تکانه‌ها دخیل باشد. درواقع نوروترانسمیترها مثل سروتونین و دوپامین نقش مهمی در این اختلال دارند. دکتر “جنسن” از دانشگاه استنفورد طی مطالعاتی نشان داده است که این نواحی در افرادی که به تریکوتیلومانیا مبتلا هستند، به‌طور متفاوتی فعال هستند.

انواع درمان‌های موجود برای تریکوتیلومانیا

از آنجا که تریکوتیلومانیا یک اختلال پیچیده است، درمان‌های متنوعی برای آن پیشنهاد می‌شود که به دو دسته دارویی و غیردارویی تقسیم می‌شوند.

درمان‌های دارویی

تریکوتیلومانیا معمولاً با داروهایی که برای اختلالات اضطرابی و افسردگی تجویز می‌شود، درمان می‌شود. داروهایی که با بازجذب سروتونین مقابله می‌کنند، در رأس داروهای مورد استفاده قرار دارند. از جمله:

درمان‌های غیردارویی

به گفته دکتر “امیلیسون” از دانشگاه کالیفرنیا، روش‌های غیردارویی نظیر رفتاردرمانی شناختی (CBT) و بیوفیدبک اثربخشی بالایی در کاهش تمایل به کشیدن مو دارند. در حقیقت، این روش‌ها با تقویت کنترل روی تکانه‌ها و کاهش اضطراب، درمانی پایدارتر را برای افراد فراهم می‌کنند.

رفتاردرمانی شناختی (CBT)

در این روش، فرد یاد می‌گیرد که به جای پاسخ دادن به تکانه‌ها، رفتارهای دیگری را جایگزین کند. این رفتارها می‌تواند تمرین‌های ذهن‌آگاهی یا تمرینات تنفسی باشد که به فرد کمک می‌کند آرامش بیشتری پیدا کند و احساس اجبار به کشیدن مو را کاهش دهد.

بیوفیدبک

بیوفیدبک یک روش غیردارویی دیگر است که به فرد کمک می‌کند با یادگیری نحوه کنترل عملکردهای فیزیولوژیک بدن، به آرامش بیشتری دست یابد. این روش به ویژه برای افرادی که استرس بالا یا واکنش‌های اضطرابی شدیدی دارند، مفید است.

نمونه‌ای از درمان ترکیبی در کلینیک مغز و اعصاب دکتر مصطفی امیری

در کلینیک مغز و اعصاب و روان دکتر مصطفی امیری، مبتلایان به تریکوتیلومانیا تحت یک درمان ترکیبی قرار می‌گیرند. این روش شامل ترکیبی از داروهای مؤثر بر تنظیم نوروترانسمیترها و تکنیک‌های رفتاردرمانی است که نتایج مثبتی را به دنبال دارد. بسیاری از بیماران با روش‌های ترکیبی که شامل جلسات مشاوره روانشناختی و آموزش تمرینات ذهن‌آگاهی است، توانسته‌اند بهبودی چشمگیری داشته باشند.

15 حقیقت جالب علمی در مورد تریکوتیلومانیا

در ادامه، به چندین فکت جالب و علمی اشاره می‌کنیم که بر اساس مطالعات اخیر به دست آمده‌اند:

1. تریکوتیلومانیا به مغز آسیب نمی‌زند، اما استرس و اضطراب را تشدید می‌کند.
2. طبق مطالعه‌ای در سال 2021 از دانشگاه شیکاگو، افراد مبتلا به تریکوتیلومانیا معمولاً احساس رضایت یا تسکین موقتی پس از کشیدن مو تجربه می‌کنند.
3. در یک مطالعه در سال 2020 در دانشگاه هاروارد، مشخص شد که ترکیب درمان دارویی و غیردارویی بیشترین اثربخشی را در بهبود دارد.
4. تحقیقات نشان داده‌اند که حدود 20% از مبتلایان به این اختلال به خوردن موهای خود تمایل دارند که می‌تواند مشکلات گوارشی جدی ایجاد کند.
5. با استفاده از تصویربرداری‌های مغزی، دانشمندان شواهدی از تغییرات در نواحی پیش‌پیشانی و هیپوکامپ در افراد مبتلا به تریکوتیلومانیا یافته‌اند.
6. به گفته دکتر امیری، در کلینیک مغز و اعصاب و روان، بیوفیدبک یکی از بهترین راه‌ها برای کنترل استرس‌های مرتبط با این اختلال است.
7. پاروکستین به‌عنوان اولین داروی مورد استفاده در این اختلال، حدود 40% بهبود در بیماران نشان داده است.
8. بیش از 60% از بیماران، اولین نشانه‌های تریکوتیلومانیا را در سنین نوجوانی تجربه می‌کنند.
9. روش‌های ذهن‌آگاهی در کاهش اضطراب و وسواس ناشی از این اختلال تأثیرگذار بوده‌اند.
10. در یک مطالعه در سال 2022، استفاده از درمان‌های شناختی-رفتاری توانسته تا 70% بهبود در بیماران ایجاد کند.
11. طبق تحقیق انجام‌شده در دانشگاه برکلی، ژن‌های خاصی وجود دارند که احتمال ابتلا به تریکوتیلومانیا را افزایش می‌دهند.
12. ریزش موهای ناشی از تریکوتیلومانیا قابل درمان است و بسیاری از افراد با درمان مناسب به رشد مجدد موها دست پیدا می‌کنند.
13. بیش از 85% افراد مبتلا به تریکوتیلومانیا از اضطراب بالا رنج می‌برند.
14. یکی از علائم رایج تریکوتیلومانیا، تمایل به کشیدن مو در حالت استرس یا حین تماشای تلویزیون است.
15. درمان ترکیبی در کلینیک مغز و اعصاب دکتر امیری باعث کاهش محسوس تمایل به کشیدن مو و بهبود کیفیت زندگی بیماران شده است.

پیام نهایی از دکتر مصطفی امیری

تریکوتیلومانیا شاید مشکل عجیبی به نظر برسد، اما باید بدانید که تنها نیستید. بسیاری از افرادی که این اختلال را دارند، در مسیر درمان بهبودی‌های چشمگیری را تجربه کرده‌اند. در کلینیک مغز و اعصاب و روان دکتر مصطفی امیری، ما تمام تلاش خود را می‌کنیم که با استفاده از جدیدترین متدها و ابزارهای علمی، به شما کمک کنیم تا این وسواس طاقت‌فرسا را کنترل کنید و به زندگی عادی برگردید.