تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)

تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)
تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)

اختلالات شدید  افسردگی یکی از علل اصلی ناتوانی و از کار افتادگی در سراسر جهان است که به طور تقریبی 120 میلیون نفر را قربانی خود می کند؛ میزان نفوذ وشیوع آن در میان مردم  بین 10 تا 15 درصد است 1.2 افسردگی منجر به مرگ اندیشی و ناخوشی می شود و نقش اساسی را در مرگ و میرهای ناشی از خودکشی ایفا می کند. یکی از مشکلات اخیر در زمینه درمان بیماری افسردگی، همان پیشرفت بیماری افسردگی و نیز تعداد بیمارانی است که نسبت به انواع روش های دارویی و روان درمانی مقاوم نشان می دهند. مقاوم در برابر درمان افسردگی (TRD) در 15 تا 30 درصد بیماران مبتلا به افسردگی رخ می دهد. علاوه بر این، مقاوم در برابر درمان افسردگی (TRD) رابطه تنگاتنگی با مشکلات جدی اقتصادی دارد؛ بعبارت دیگر، هزینه درمان بیماران  مقاوم در برابر درمان افسردگی (TRD) حدود 6 برابر هزینه درمانی بیماران معمولی است.

تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)
تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)

در پاسخ به افزایش تعداد بیماران مبتلا به افسردگی و مقاوم در برابر انواع روش های درمانی افسردگی، شیوه های درمانی نوظهوری به عنوان گزینه های درمانی جایگزین دارو درمانی و روان درمانی گسترش پیدا کرده اند که شامل شیوه های گوناگون تحریک مغز است. امروزه، تکانه درمانی برقی از موثرترین شیوه های درمانی است که حدود 50 تا 70 درصد بیماران مبتلا به افسردگی به آن عکس العمل مثبت نشان داده اند. الکتروشوک درمانی (تکانه درمانی برقی) جزء اولین شیوه هایی است که برای درمان جنون رفتاری و افسردگی های شدید توصیه میشود. با وجود کاربردها و اثربخشی فراوانی که دارد، بسیاری از بیماران از انجام آن خودداری می کنند، زیرا الکتروشوک درمانی (تکانه درمانی برقی) موجب آسیب رسانی به بخشی از فعالیت های مغز می شود، در فرآیند یادگیری و ادراک بیمار اختلال ایجاد می کند و در نهایت موجب از دست دادن حافظه می گردد. در سال های اخیر، شواهدی بسیاری در زمینه تاثیرگذاری و سودمندی روش “تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)” بدست آمده است. در این مقاله به تاریخ پیدایش و ظهور این شیوه نوین درمانی و همچنین کاربردهای آن در درمان بیماری افسردگی و نحوه انجام کار خواهیم پرداخت. سپس، به بررسی یافته های جدید از مطالعاتی که به تازگی صورت گرفته است پرداخته و نقش بالقوه  “تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)” را در درمان اختلالات افسردگی مورد ملاحظه قرار خواهیم داد.

سازوکار

 تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)

 

“تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)” نوعی تحریک غیرتهاجمی مغز در حد خفیف است که منجر به تشنج و حملات قلبی و مغزی نمی شود. در فرآیند “تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)”، یک جریان الکتریکی ضعیف و مستقیم (یک یا دو آمپر) از طریق دو الکترود با پوشش اسفنجی و اشباع شده در نمک به مغز یا قسمت گیجگاه اعمال می شود. یافته های بدست آمده از مطالعات پيش باليني (وابسته به دوران پيش از بروز نشانه هاى بيمارى ) نشان می دهد “تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)” باعث تغییرات وابسته به قطبیدگی و مثبت و منفی بودن دو سر باتری در میزان فعالیت و قابلیت تحریک قشر بیرونی مغز می شود. جریانی که از سوی الکترود آنود به مغز فرستاده می شود، منجر به افزایش قابلیت تحریک شده و جریانی که از سوی الکترود کاتود به مغز فرستاده می شود، منجر به کاهش تحریک پذیری مغز می شود. تعییراتی که در میزان تحریک پذیری مغز رخ می دهد از طریق واقطبیدگی و قطبیدگی بیش از حد معمول نورون ها صورت می گیرد. به نظر می رسد که این تاثیر می تواند به تعدیلات زیرآستانه ای اختلاف سطح غشاء آساییده اطلاق شود، که حتی پس از پنج یا شش بار ایست جریان هنوز دوام می آورد.

 تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)1

در نتیجه این قابلیت در تغییر میزان فعالیت غشاء بیرونی مغز،  دردهه 1960 دانشمندان شروع به تحقیق و بررسی  در زمینه کاربردهای  “تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)” به عنوان روشی نوین در درمان بیماری افسردگی کردند. نتایج بدست آمده از این مطالعات ناهمسان بودند، و تغییر پذیری سازگان روش ها میان پژوهشات گوناگون موجب در هم ریختن یافته ها و مغشوش کردن ذهن دانشمندان شد؛ در نتیجه، توجه  و علاقه فراوان دانشمندان بدین روش در دهه 1960 بتدریج کمرنگ تر شد. با این وجود، در آغاز دهه 1990، تحقیق و جستجو در زمینه کاربرد تحریکات مغزی در درمان افسردگی منجر به افزایش تعداد مطالعات صورت گرفته به منظور استفاده بهینه از پروتکل های درمانی  “تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)” گشت.

اختلال افسردگی ماژور
اختلال افسردگی ماژور

اختلال افسردگی ماژور یا M.D.D اختلال بسیار پیچیده ای است که ویژگی های پاتوبیولوژیکی و علت و منشاء بیماری کاملا مشخص نیستند. با این وجود، در یک فرضیه اینطور بیان شده است که در افسردگی، یک نوع اختلال آسیب شناسی و عدم تعادل در میزان فعالیت قسمت راست و چپ غشاء پیش مغزی وجود دارد: غشاء پشتی جانبی وابسته به يا واقع در جلو سر يا بخش جلو مغز سر که در سمت چپ واقع شده است، کمتر فعالیت می کند و برعکس، غشاء پشتی جانبی سمت راست بیش از حد فعالیت دارد. “تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)” ممکن است  از طریق بهبود عدم تعادلات بیماری زاد در میان دو نیم کره پشتی جانبی مغز بوسیله کاهش تحریک پذیری سمت راست مغز و افزایش تحریک پذیری سمت چپ مغز ، در میزان فعالیت ناحیه ای مغز تغییرات-وابسته-به الکترودها ایجاد می کند.

با فرستادن جریان از سوی الکترود آنود به نیمکره چپ مغز و افزایش فعالیت نیمکره چپ و فرستادن جریان الکتریکی از سوی الکترود کاتود به نیمکره راست و کاهش تحریک پذیری نیمکره راست مغز، عدم تعادلات بیماری زاد ایجاد شده در مغز ممکن است در درمان بیماری افسردگی مورد استفاده قرار گیرند. اگرچه پروتکل ایجاد تکانه و تحریک در هر دو نیمکره راست و چپ مغز بارها در مطالعات مختلف صورت گرفته است، در برخی دیگر، جریان از سوی الکترود آنود به نیمکره چپ مغز (  غشاء بیرونی پشتی جانبی ) فرستاده می شود و از طرف دیگر جریان از سوی الکترود کاتود به نیمکره راست مغز( ناحیه زبرچشمی، ناحیه اطراف دور چشم) فرستاده می شود. یکی از علل اصلی استفاده از پروتکل ها، حفظ تعادل تنکردی درون و برون نیم کره ای است.

آزمایشات بالینی

تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)
تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)

آزمایشات تصادفی کنترل شده بسیاری به منظور بررسی تاثیر گذاری و اثر بخشی  “تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)” در درمان بیماری افسردگی صورت گرفته است. یافته ها نشان می دهد “تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)” در کاهش علائم بیماری افسردگی بسیار موثر است. اثربخشی این روش بخشی به خاطر پایین آوردن دوز متوسط سرترالین است. در این مطالعه سازگانی،  در ترکیب روش دارویی به همراه “تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)” ، پاسخی که  پزشکان دریافت کردند چیزی بیش از حد انتظار بود، حتی بیشتر از زمانی که هر یک از روش ها به طور جداگانه برای بیمار تجویز می شدند.

این نشان می دهد که ترکیب روش تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS)” بهمراه دیگر داروهای ضد افسردگی موجب افزایش اثربخشی و نتایج بهتر از درمان می شود.

محققان دریافتند که کاربرد روش تحریک جریان مستقیم الکتریکی از روی جمجمه (tDCS) حتی در بیمارانی که شدت بیماری افسردگی در آنها بسیار خفیف و معمولی است و نسبت به روش های دارویی و روان درمانی حساسیت خاصی نشان نمی دهند، بسیار موثر است.تنها عوارض جانبی که این روش دارد، سردردهای زودگذر و سوزش و قرمزی پوست، محلی که الکترودها بدانجا وصل شدند، است. این علائم در مقایسه با خطراتی چون از دست دادن حافظه و اختلا حواس، ناچیز بشمار می آیند. مطالعات نشان می دهد که این روش تحریک الکتریکی مغز حتی موجب بهبود فرآیند یادگیری و ادراک می شود.

0 0 رای
امتیاز دهی به این نوشته

بزرگترین گروه فوق تخصصی پزشکان مغز و اعصاب و متخصصین روانپزشکی در ایران

 

شاید دیگر کمتر کسی اطلاع نداشته باشد که در مجموعه بزرگ پزشکان جایروس بهترین فوق تخصص های مغز و اعصاب و اعصاب و روان و برترین فارغ التحصیلان آمریکا،اسپانیا و آلمان حضور دارند و خدمات مغزواعصاب و روان که در این مجموعه ارائه می شود با کیفیت ترین در تمام ایران است!

کادر درمانی جایروس از لحاظ تخصصی در حیطه های اعصاب، در تمام کشور بی نظیر است


شماره تماس های نوبت گیری سریع

به دلیل شیوع کرونا، مشاوره های تلفنی و ویزیت آنلاین ویدئویی نیز ارائه می شود.

 

واحد مغز و اعصاب و روان ☎ 22616377_021 ☎

واحد انجام تست خواب ☎ 02122639401 ☎

 واحد ویزیت متخصص اختلالات خواب ☎ 02122648627 ☎

واحد مشاوره و روانشناسی  ☎ 22636863_021 ☎

 واحد مغز و اعصاب و روان غرب تهران (آزادی) ☎ 02166158469 ☎


درمان بی خوابی

اگر بی خوابی دارید، نیازی به مراجعه حضوری یا حتی نیازی به تماس تلفنی هم ندارید! با خرید این دوره که توسط دکتر مصطفی امیری فلوشیپ اختلالات خواب تهیه شده است

می توانید بی خوابی تان را برای همیشه و بدون دارو درمان کنید (کلیک کنید)

 

درمان بی خوابی بدون دارو با 77 روش علمی و قطعی (برای شروع، اینجا کلیک کنید)


 

عضویت
Notify of
guest
0 نظرات
Inline Feedbacks
View all comments
0
نظر دارید؟ سوالی دارید؟x