لکنت زبان چیست و چرا بوجود می آید؟

اختلال در روانی گفتار (لکنت):

روانی الگوی گفتاری است که به شکل آهنگین و روان جریان دارد. ناروانی ها سبب شکست و اختلال در جریان روان گفتار می شوند. حتی گویندگان طبیعی ممکن است گفتار ناروان را تجربه کنند. زمانی گفتار گوینده ناروان است که به طور غیر ارادی بخشی از واژه یا عبارت را تکرار کند، واژه ای در وسط گفته را فراموش نماید و یا حین صحبت کردن، از صداهایی مانند: ” اوه”، “ام” استفاده کند (به میان اندازی). این وظیفه آسیب شناس گفتار و زبان است که ناروانی طبیعی را از اختلال در روانی گفتار تشخیص دهد.

لکنت از آن دسته اختلالاتی است که با وجود مطالعات زیادی که درباره آن انجام شده است، هنوز به خوبی شناخته شده نیست. درباره تعریف و علت لکنت بین نویسندگان و محققین اتفاق نظر وجود ندارد. هد درباره علت لکنت یازده نظریه متفاوت را به صورت زیر خلاصه کرده است:

دیدگاه های جسمی

نظریه ژنتیک: لکنت و یا زمینه مستعد برای ابتلا به لکنت به ارث می­رسد.

نظریه برتری طرفی: در افراد دارای لکنت نیمکره زبان غالب نشده است و بین عملکردهای دو نیمکره تعارض وجود دارد.

مشکلات پردازش نیمکره ای: پردازش زبان در افراد لکنتی در نیمکره راست صورت می­گیرد. در حالی که، در بیشتر افراد طبیعی پردازش زبان در نیمکره چپ است.

نقص در کنترل عصبی گفتار: دستگاه عصبی بی­ثبات، ساز و کار گفتار را به خوبی کنترل نمی­کند.

نقص در ساز و کار شنیداری: تاخیر ذاتی و یا مشکلات دیگر شنیداری باعث لکنت می­شود.

نظریه های محیطی

نظریه تشخیص زاد (جانسون): تشخیص والدین، سبب ایجاد لکنت می شود که یک رفتار اجتنابی است.

اجتناب شرطی شده (ویچنر): افراد دارای لکنت برای اجتناب از عکس العمل منفی شنونده، به طور شرطی، لکنت می کنند.

تلاش و تقلای پیش بینی شده (بلاداستین): لکنت پاسخی به تنش و از هم گسیختگی است.

نظریه عامل: لکنت یک رفتار عامل یاد گرفته شده است که تحت تاثیر پیامدهایش قرار می گیرد.

نظریه دو عاملی (برتون و شومیکر): لکنت در نتیجه اضطراب شرطی شده کلاسیک است.

نظریه تجزیه و تحلیل روانی (فروید): لکنت نتیجه برگشت به مراحل ابتدایی تر رشد غرایز جنسی است.

دیدگاه های دیگری نیز درباره علت لکنت مطرح شده است. خوشبختانه تفاوت دیدگاه محققین درباره علت لکنت، تاثیر قابل ملاحظه ای بر روند ارزیابی و درمان ندارد، زیرا این امکان وجود که بدون آگاهی از علت لکنت، بتوان به درستی آن را تشخیص داد و ارزیابی کرد.

منبع

Shipley K, McAfee J. Assessment in speech & language pathology (2006)

[divider]

گردآوری و تهیه:  الهام معصومی

گفتار درمانگر

کلینیک آلومینا مرکز تخصصی درمان اختلالات مغز و اعصاب و روان در ایران است.