درمان فراشناختی

درمان فراشناختی نوعی درمان نوظهوراست که امروزه تمام درمان‌های شناختی رادربرگرفته است. این نوع درمان از سابقه‌ی اندکی در حوزه روانشناسی برخورداراست. ولزدرمانگرشناختی وبنیانگذارمکتب فراشناختی معتقداست : آنچه عامل مشکلات مطرح شده درشناخت درمانی است،شناخت فرآیندهای ناسازگار و چگونگی فکردرباره آنهاست.

درمان فراشناختی(MCT) پیشرفت جدیدی دردرک علل مشکلات بهداشت روانی و درمان آن‌ها است. این رویکرد براساس نظریه‌ي بنیادی کارکرد اجرایی خودنظم‌بخش استواراست.

این رویکرد ابتدا درمورد اختلال اضطراب فراگیر به‌ کاربرده شد و بعد به ‌عنوان یک رویکرد درمانی کلّی گسترش یافت. یکی از ویژگی‌ های اختلال‌های روان‌شناختی نظیر اضطراب یا افسردگی آن است که تفکّر دچار سوگیری می شود و کنترل آن دشوارمی‌شود و همین امر موجب بدترشدن و تداوم ناراحتی هیجانی می‌شود. اکثر بیماران گزارش می‌نمایند که احساس می‌کنند کنترلی برافکار و رفتارشان ندارند. یک خصیصه‌ي مهم دیگر اختلال‌های روان‌شناختی آن است که الگوهای تفکّر و توجّه شخص بر خود و موضوعات تهدیدکننده متمرکز می‌شود. درمان فراشناختی بر تغییر این الگوهای تفکّر تأکید می‌کند و آن را بسیار مهم می‌داند. رویکرد فراشناختی این الگوهای تفکّر و توجّه را «سندرم شناختی-توجّهی» می‌نامند.

این الگو شامل نگرانی،اندیشناکی،توجّه تثبیت شده  و راهبردهای خودتنظیمی یا رفتارهای مقابله‌ای ناسازگارنه‌ای است که فرد آن‌ها را مفید می‌داند، امّا نتیجه‌ي معکوس دارند و به تداوم مشکلات هیجانی منجر می‌شوند.

سندرم شناختی- توجّهی توسط فراشناخت‌ها کنترل می‌شود و حذف آن از طریق کمک به بیمار در کسب راه‌های جدید برای کنترل توجّه،برقراری رابطه با افکار و باورهای منفی، و تغییر باورهای فراشناختی ایجادکننده الگوهای تفکّر ناسازگارانه ضروری است.

[divider]

فاطمه امیری – روانشناس بالینی و نوروتراپیست