چرا غش می کنیم؟

بیهوشی

در این حالت حرکات دست و پا زدن وجود دارند ولی امواج غیرطبیعی که در مغز در تشنجات معمول دیده می شود،در اینگونه موارد دیده نمی شوند.

اینگونه حملات در خانم های جوان و در همراهی با اختلال افسردگی اساسی، اختلال اضطرابی و یا اختلال دوقطبی شایع تر است.

معمولا به دنبال جروبحث و دعواهای خانوادگی شروع می شود.

با حالت بیهوشی و دست و پا زدن همراه است ولی نوار مغزی نرمال است.

معمولا هر حمله بیش از 5-10 دقیقه طول می کشند.

اینگونه حملات نیاز به درمان های ویژه سایکولوژیکال و دارویی دارند.

انواع تشنج، نشانه‌های و عوامل تاثیر گذار در پیدایش تشنج

فقط بیماری صرع سبب پیدایش تشنج نمی‌شود، بلکه عوامل دیگری نیز در ایجاد تشنج دخیل اند، مانند تب بالا در اطفال، ضربه مغزی یا وجود عفونت در بدن بطور معمول فرد بیمار پیش از حالت تشنج نشانه هایی را حس میکند. در مواردی بدن فرد بیمار منقبض میشود.

فقط بیماری صرع سبب پیدایش تشنج نمی‌شود، بلکه عوامل دیگری نیز در ایجاد تشنج دخیل اند، مانند تب بالا در اطفال، ضربه مغزی یا وجود عفونت در بدن

بطور معمول فرد بیمار پیش از حالت تشنج نشانه هایی را حس میکند.

در مواردی بدن فرد بیمار منقبض میشود.

در حالتی که فرد گرفتار تشنج شد فرد بیمار را به پهلو خوابانیده تا راه تنفس او باز شود و گرفتار خفگی نشود.

تشنج چیست؟

تشنج (که حمله تشنجی یا حمله غش هم نام دارد) شامل انقباضات غیرارادی تعداد قابل توجهی از عضلات بدن است‌

این شرایط ناشی از وجود یک آشفتگی در فعالیت الکتریکی مغز است‌.

تشنج‌ها بطور معمول منتهی به از دست رفتن یا اختلال هوشیاری می‌شوند.

نشانه‌های تشنج

نشانه‌هایی که از راه آن‌ها می‌توان اخذ فرد به صورت ناگهانی گرفتار تشنج شده است به این قرار است:

• دست و پا زدن یا به بیان دیگر، بروز حرکات غیر‌ارادی در برخی یا تمام اندام‌ها از نشانه‌های تشنج است.

• در بعضی موارد تشنج‌، سبب اندک شدن سطح هوشیاری میشود.

• فقدان شناسایی زمان یا مکان از دیگر نشانه‌های تشنج است.

• تشنج منتهی به بیهوشی موقت میشود.

• در تشنج فرد قادر به پاسخگویی به سوالات اشخاص پیرامون خود نیست.

• خیرگی یا چرخیدن چشم‌ها به یک سمت از نشانه‌های تشنج است.

• احتمال دور کردن ناخواسته و غیرارادی ادرار نیز از نشانه‌های تشنج می‌باشد.

علت‌های تشنج

تشنج , بیماری تشنج , اختلالات مغزی

تشنج ناشی از وجود یک آشفتگی در فعالیت الکتریکی مغز است.

ο زیان و ضربه به مغز از علت‌های تشنج می‌باشد.

ο تومور مغزی میتواند سبب ایجاد بیماری تشنج شود.

ο صرع یکی از علت‌های تشنج است.

ο تغییرات متابولسیم و یا متابولیسم بدن که سبب مشکلات کبدی و کلیوی میشود از علت‌های بروز تشنج است.

ο وجود عفونت در بدن (مانند عفونت مغز) از علت‌های ایجاد تشنج است.

ο از عوامل تاثیرگذار در ایجاد بیماری تشنج میتوان به مصرف مواد روانگردان و الکل اشاره کرد.

ο از دیگر علل و دلایل تشنج وجود بیماری مادرزادی از قبیل نشانگان داون است.

ο سکته و بیماری آلزهایمر نیز در ایجاد تشنج نقش دارند.

نشانه‌های تشنج ناشی از صرع

¤ فقدان جواب به صورت لحظه‌ای

¤ عدم توانایی در یادآوری آنچه اتفاق افتاده است.

¤ حرکات جسمی تند و سریع

¤ محکم شدن و تکان‌های غیرمنتظره بدن

انواع تشنج

تشنج ۲ نوع اساسی دارد:

۱ تشنج partial (محدود – جزئی)

دو تشنج generalize (گسترده)

تشنج‌های وسیع نسبت به تشنج محدود اثرات بیشتری روی مغز می‌گذارند و بنابراین تاثیر بیشتری نیز بر روی کارکرد بدن دارند.

در برخی موارد تشنجات partial تبدیل به نوع وسیع می‌شوند.

۱ تشنج partial (محدود – جزئی)

تشنج , تشنج چیست , سردرد

در تشنجات Partial ساده، فرد هوشیار است و می‌داند که تشنج نزدیک است.

یک تشنج partial با افزایش شدید سیگنالهای الکتریکی و فرستادن آن‌ها از یک منطقه مغز آغاز میشود.

به این نوع تشنج نوع کانونی (focal) نیز گفته میشود.

از یک قسمت مغز آغاز شده و بعد انتشار می‌یابد.

و دونوع مختلف دارد:

♦ تشنجات Partial ساده: این نوع تشنج با یک احساس یا نشانه آگاه کنترل آغاز میشود –حالتی بنام اورا امکان دارد که تغییر و تحکیم حس چشایی یا بویایی یا دشواریها گوارشی و یا حس هراس و … باشد.

یا شامل حرکات پرش – احساس سوز یا تغییرات احساسی و یا توهم باشد.

فرد هوشیار است و می‌داند که تشنج نزدیک است.

♦ تشنج partial پیچیده: Complex Partial این نوع تشنج هم امکانپذیر است با اورا آغاز شود و فرد بیمار گرفتار کاهش سطح هوشیاری و خیرگی میشود و یا امکان دارد که گرفتار گیجی یا حرکات خودبخودی و غیر ارادی پشت سر هم شود مانند گزش پرش لب یا حرکات gesturing و یا احتمال دارد گرفتار تغییرات شخصیتی و احساسی شود.

در این گونه تشنج فرد احتمال دارد هوشیار باشد ولی آگاه به تشنج نباشد یا گرفتار کاهش سطح هوشیاری شود.

دو تشنج generalize (گسترده)

تشنج چیست , تشنج , نشانه تشنج

در تشنج آتونیک فرد تمام کنترل عضلات خود را از دست داده و به زمین می‌خورد.

این تشنج کل مغز را تحت اثر قرار میدهد. انواع گوناگونی دارد که در زیر توضیح داده می‌شود:

◊ (صرع کوچک) Absence Seizures: این تشنجات شامل فقدان مختص هوشیاری است که نشانه هایی مانند خیره شدن و پلک زدن چشمها و حرکات متعدد گوش و لب هاست.

◊ نوع تونیک – کلونیک: صرع بزرگ این نوع شناخته شده‌ترین نوع صرع است و فرد هوشیاری خود را از دست داده احتمال دارد زمین بخورد بدن محکم و لخت میشود و آغاز به لرزش میکند و بازوها و پاها پرش ریتمیک دارد.

فرد بیمار احتمال دارد زبان خود را گاز بگیرد و کنترل ادرار خود را از دست دهد.

◊ تشنج میلوکلونیک: در این گونه تشنج پرش مختصری وجود دارد و بطور معمول به صورت قرینه در هر دو سمت بدن رخ میدهد.

◊ تشنج آتونیک (حملات سقوط): در این گونه از تشنج فرد تمام کنترل عضلات خود را از دست داده و سقوط میکند (به زمین می‌خورد)

تشنج نخستین

– این تشنج محتمل است به دلیل صرع باشد، ولی بیشتر دلیل این تشنج مشخص نمی‌شود.

– این نوع تشنج بطور معمول پیش از ۲۵ سالگی رخ میدهد.

– تشنج نخستین بیشتر در آقایان رخ میدهد.

– تشنج نخستین احتمال دارد بر بخشی از مغز و یا تمام مغز اثر بگذارد.

تشنج ناشی از اکلامپسی

تشنج , تشنج چیست , زن باردار

تشنج ناشی از اکلامپسی در خانمهای حامله رخ میدهد.

· این تشنج در خانمهای حامله رخ میدهد و به علت صرع و یا دیگر اختلالات مغزی نمی‌باشد.

·پره اکلامپسی و اکلامپسی را مسمومیت بارداری می‌گویند و نشانه مشخص آن، بالارفتن فشار خون می‌باشد.

·این تشنج سبب وول و لرزش و تغییرات روحی مانند آشفتگی می‌گردد.

·تمامی تشنج‌ها چه ناشی از صرع باشند و چه از نوع غیرصرعی، باید درمان گردند.

شناخت دلیل تشنج برای پیشگیری از ظهور تشنج لازم می‌باشد.

روش تشخیص تشنج چیست؟

بااهمیت‌ترین روش تشخیص تشنج اول شرح حال فرد بیمار است و برای قطعی کردن نوع تشنج یا شرایط فرد بیمار، نوار مغز و یا تصویر برداری مغزی به شیوه‌های ام آر آی یا سیتی اسکن و یا آزمایش‌های خون انجام میشود و یا گاهی به منظور تشخیص تشنج بررسی مایع مغزی نخاعی ضروری است.

درمان تشنج با دارو

تشنج , عارضه‌های تشنج , دارو برای ذرمان تشنج

برای علاج تشنج تجویز دارو با دوزهای پائین آغاز میشود.

چنانچه ارزیابی نشان بدهد. که فردی مبتلا به صرع هست، باید طبق یک مداوا نخستین تحت مداوا با دواهای ضد صرع قرار گیرد.

این داروها در اغلب بیماران میزان دفعات تشنج را کمتر کرده است یا سبب از میان رفتن حمله‌های تشنجی میشود.

با تجویز یک نوع داروی ضد تشنج درمان تشنج آغاز میشود چنانچه اثربخش نباشد انواع دیگر داروها برای علاج تشنج آزمون میشود و در صورت لزوم مجموعه‌ای از داروهای ضد صرع استفاده میشود.

برای علاج تشنج تجویز دارو با دوزهای پائین آغاز میشود و به مرور تا کنترل تشنجات بالاتر رفته و با وصول به دوز هدف پایدار میشود. دوز هدف (دوزی که با آن میزان تشنج قابل کنترل است)

جلوگیری از تحریکات مجدد

تشنج , درمان تشنج , بیخوابی

کمبود خواب از عوامل تاثیرگذار در تحریک تشنج می‌باشد.

محرکها عواملی هستند که سبب تحریک تشنج می‌شوند فرد بیمار بایست تلاش کند که از آن‌ها دوری کند. در دنباله ۲ نوع متداول و روش‌های کنترل آن‌ها گفته شده است:

کمبود خواب: کم خوابی یکی عوامل تاثیرگذار در تحریک تشنج می‌باشد.

مریض بایست مطمئن باشد که خوابیدن کافی دارد و چنانچه دشواری خواب دارد حتماً با دکتر در میان بگذارد.

الکل و داروها: هرگز بی نسخه دکتر از داروئی استفاده نکند و از دکتر در مورد اثرات مخرب الکل پرسش کند.


قسمت دوم

غش کردن با تشنج چه فرقی دارد؟

یادم هست نخستین باری که واژه «غش» را شنیدم، وقتی بود که در دوره ابتدایی، مدیر مدرسه مان که خدا رحمت اش کند، مشغول یکی از سخنرانی‌های طولانی اش بود که ناگهان یکی از هم کلاسی هایم که کنار من ایستاده بود، سطح زمین افتاد.

سخنرانی قطع شد و مسوولان مدرسه سریعا سراغ آن هم کلاسی آمدند و او را به اورژانسی در نزدیکی مدرسه جابه‌جا‌ کردند.

طفلک شاید به دلیل این که صبحانه نخورده بود و زیادی سرپا ایستاده بود، غش کرده بود ولی یادم هست که آن روز هم مانند همین حالا، بعضی‌ها خیال می‌کردند که او تشنج کرده و از حال رفته است.

حقیقت اینست که همچنان خیلی‌ها تفاوت غش و تشنج و صرع را نمی‌دانند.

شما می‌دانید؟

فقدان غیرمنتظره هوشیاری یکی از نگران کننده‌ترین حوادث پزشکی است.

حملات غش یا از حال رفتن، در حالت کلی، بی خطرترین این حوادث هستند؛ به عنوان مثال بعضی افراد بطور کامل تندرست و سالم با دیدن خون غش میکنند و چند دقیقه بعد هم بطور کامل به حالت اول بازمی گرداند ولی همه انواع غش، تشنج و سکته‌های مغزی را بایست به شکل فوریت‌های بالقوه خطرآفرین پزشکی مداوا کرد.

فردیکه از هوش رفته است احتیاج به مراقبت‌های فوری دارد.

● دلایل و راهکار غش

اشخاص زمانی غش میکنند یا از حال می‌روند که خون رسانی به مغز آن‌ها بیشتر از اندازه کاهش میابد.

فردی که درحال غش کردن است اول گرفتار رنگ پریدگی میشود زیرا خون خیلی اندکی به پوست اش می‌رسد و بعد به صورت موقت هوشیاری خود را از دست میدهد.

بطور معمول در طی ۱ دقیقه دراز کشیدن، گردش خون فرد به حالت قبلی بازگشته و او هوشیاری خود را باز می‌یابد.

حملات غش احتمال دارد هیچ اهمیت پزشکی نداشته یا علامتی از یک اختلال جدی باشد.

چند اختلال پزشکی، از جمله بی نظمی‌های مرگ بار قلبی و سرفه‌های غیرمنتظره و شدید توانایی دارند سبب غش و از حال رفتن فرد شوند.

بعضی افراد هم وقتی خیلی خسته می‌شوند، خبرهای ناراحت کننده می‌شنوند یا چیز ناخوشایندی می‌بینند، از حال می‌روند.

در این شرایط، تپش قلب کند شده و فشار خون گرفتار کاهش غیر منتظره میشود.

اهمیتی ندارد چه مقدار کم اهمیت به نظر می‌آید بی هوشی را باید مانند یک فوریت پزشکی تحت مداوا قرار داد تا زمانی که علایم بر طرف شده و دلیل آن معلوم شود.

● درمان را از کجا آغاز کنیم؟

برای یاری به شخصی که غش کرده یا حس میکند در شرف غش کردن است، چند کار می‌توانید انجام دهید.

اول او را در موقعیت درازکش بگذارید.

چنانچه کسی در موقعیت نشسته یا ایستاده از کاستی و سرگیجه نارضایتی دارد، او را بخوابانید.

چنانچه جایی برای این کار نیست، از وی بخواهید در موقعیت نشسته، به جلو خم شده و سرش را بین زانوها قرار بگذارد..

اینکار به افزایش گردش خون مغز یاری می‌کند.

چنانچه فرد غش کرده و تاکنون در وضعیت نشسته است سریعا او را سطح زمین بخوابانید.

چنانچه حمله غش سبب زمین خوردن فرد شده او را به پشت بخوابانید.

اشخاصی که هوشیاری که مردها گاهی استفراغ میکنند.

به این جهت بایست به دقت راه هوایی مریض را وارسی و از باز بودن آن مطمئن شوید.

همینطور نشانه‌های حیاتی او را وارسی کنید: آیا نفس می‌کشد؟ چنانچه نفس نمی‌کشد، مشکل احتمال دارد جدی‌تر از یک حمله غش باشد.

بی درنگ احیای قلب و ریه را آغاز کنید.

از ۱ نفر هم بخواهید به اورژانس زنگ بزند.

چنانچه نفس می‌کشد، پاهای مریض را روی صندلی یا هر شی بلند بگذارید، بطوریکه پاها بالاتر از سرقرار گیرند.

این شرایط به قوه جاذبه این امکان را میدهد تا خون را به طرف مغز بکشد.

کمربند، یقه یا هر لباس تنگی را شل کنید.

بطور معمول فرد به سرعت هوشیاری خود را باز می‌یابد.

در مرحله بعد، دیگر نشانه‌های و علایم را بررسی نمایید..

ببینید که فرد بیمار درد ناحیه سینه دارد یا نه؟ آیا مشکل تنفسی واضح در او وجود دارد؟ آیا مریض از خواب رفتگی یا ادامه کاستی عضلانی نارضایتی دارد؟ اینها احتمال دارد نشانه‌های یک بیماری زمینه‌ای باشند.

در حالت بروز هر یک از این علامت‌ها و علایم سریعا از اورژانس تقاضای یاری دهید..

در مرحله بعد، به فرد آرامش دهید.

وقتی حمله غش و کاستی تمام شد رنگ چهره مریض به حالت عادی بازمی گردد.

بیشتر اوقات احتمال دارد تا زمانی بعد از غش، فرد همچنان احساس کاستی و بی حالی داشته باشد، بنابراین استراحت کردن وصحبت نکردن برای مدت زمان چند دقیقه فکر خوبیست.

در مرحله بعد، به مداوای زیان‌های محتمل بپردازید.

چنانچه در اثر غش کردن و زمین خوردن، فرد گرفتار زیان هایی شده هر نوع کوفتگی، کبودی یا جراحت را مداوا کنید و چنانچه این صدمات جدی هستند از اورژانس تقاضای یاری دهید..

● فرق غش و تشنج

شاید بپرسید تفاوت غش با تشنج چیست و چه طورآنها را از همدیگر تشخیص دهیم؟ بطور طبیعی، سلو ل‌های مغزی، دشارژهای الکتریکی هماهنگ و منظمی ایجاد میکنند ولی زمانیکه این دشارژها (تخلیه بار الکتریکی) نامنظم شده و سازمان دهی خود را از دست بدهند تشنج رخ میدهد.

تشنج بزرگ (گراندمال) که به آن حمله هم می‌گویند، حالتی غیرارادی از انقباض و شل شدن متفاوت عضلات، به همراه فقدان هوشیاری است.

تشنج‌های ناشی از بیماری صرع، رایج‌ترین نوع تشنج هستند ولی چند نوع اختلال دیگر هم میتوانند سبب تشنج شوند: اختلال عملکرد و نارسایی کلیه، مننژیت (التهاب پرده‌های مغز)، انتشار مسمومیت در خون (توکسمی) بارداری، صدمات سر، ترک غیرمنتظره بعضی از داروها مانند دیازپام و …

● طرز برخورد با تشنج

زمانی در کنار فردی هستید که گرفتار تشنج شده اقدامات زیر را انجام دهید:

▪ نگذارید فرد به خودش زیان برساند: چنانچه فرد گرفتار استفراغ شد، سر او را به یک طرف بچرخانید، بطوریکه مواد استفراغ شده از دهن اش خارج و وارد نای یا ریه نشوند.

مبلمان یا اشیای اطراف فرد بیمار را جمع کنید تا خطر زیان وصول به او هنگام حرکات غیرارادی بدن، کاسته شود..

سعی نکنید جلوی حرکات فرد تشنجی را بگیرید.

گرچه احتمال دارد تنفس فرد بطور گذرا متوقف گردد و چنانچه نوع رنگ پوست اش روشن باشد امکان دارد در نتیجه کمبود اکسیژن باشد ولی تنفس تقریبا همواره بی احتیاج به احیای قلب و ریه به حالت عادی بازمی گردد.

▪ فرد را به پهلو بخوابانید: وقتی تشنج تمام شد فرد را به پهلو بخوابانید.

این شرایط امکان تنفس طبیعی را مهیا کرده و به مواد استفراغ شده، اجازه میدهد از دهن و راه هوایی خارج شوند.

چنانچه هنگام تشنج زبان یا لپ خود را گاز گرفته باشد شاید از دهان اش خون بیاید.

بعد از تشنج، فرد احتمال دارد تا زمانی گیج و منگ باشد.

تا موقعی که هوشیاری خود را بطور کامل باز یابد، او را تحت مراقبت بگذارید.

چنانچه فرد گرفتار تشنج شده و یکی از نکات زیر در زمینه او صدق میکند از اورژانس تقاضای کمک کنید:

▪ فرد مورد نظر هرگز پیشینه تشنج نداشته.

▪ حمله تشنج بیشتر از چند دقیقه طول کشیده.

▪ تشنج حالت راجعه دارد.

● ۳ اشتباه معمول غش

۱) دادن آب قند به فردیکه غش کرده!

یکی از شایع‌ترین تصورات اشتباه هنگام غش کردن، استفاده از آب قند است.

باید در نظر داشته باشید که دادن آب قند به فرد غش کرده احتمال دارد خطرساز باشد زیرا آب قند در حالتی که هوشیاری فرد کامل نیست، به درون ریه می‌رود و سبب مشکلات تنفسی و حتی خفگی خواهد شد ولی وقتیکه هوشیاری فرد تا حدی بازگشت، دادن آب قند یا مایعات شیرین بلامانع است.

۲) غش ناشی از کاستی است یا ناشی از جن زدگی!

غش کردن یا سنکوپ عبارتست از بی هوش شدن غیرمنتظره و کوتاه مدت که بدلیل نرسیدن اکسیژن لازم به مغز اتفاق میوفتد.

استرس‌های شدید و بلند شدن از تخت یا صندلی بطور خیلی ناگهانی از رایجترین علت‌های این اختلال به حساب می‌آیند ولی بعضی اختلالات تپش قلب و مریضی هایی مثل صرع همچنین میتوانند این اختلال را بوجود آورند.

آب و هوای گرم، کهولت سن و حتی دیابت نیز میتواند در پیدایش غش تاثیرگذار باشد.

تهی از لطف نیست که یک باور اشتباه دیگر را هم متذکر شوم.

بیشتر از این تصور می‌شد که فردیکه غش یا تشنج کرده، جنی شده و یا جن در او رسوخ کرده است ولی پذیرش این عقیده اشتباه نیز سبب پنهان کاری شخص مبتلا شده به غش یا تشج میشود و از درمان بیماری خود بی تفاوت می‌گذرد.

این در شرایطی است که غش کردن پدیده‌ای غیر بدخیم و کنترل شونده است و فرد می‌تواند براحتی به زندگی بازگردد.

نکته پایان نیز اینکه چنانچه دفعات بروز غش کردن زیادتر از دوبار باشد، می‌تواند بیماری صرع باشد و احتیاج به درمان‌های بیشتری خواهد داشت.

۳) با بوی کاه گل، غش کرده‌ها به هوش می‌آیند!

چنانچه خاطرتان باشد سال‌ها پیش برای آنهایی که غش می‌کردند کاهگل یا کاهگل آب زده می‌آوردند و جلوی بینی او می‌گرفتند. این عقیده نیز قدیمی شده است و چنانچه تصور کنیم فردی گرفتار هیستری است، می‌توانیم پنبه الکل جلوی بینی اش بگیریم و او را به هوش آوریم اما چنانچه بی هوشی جدی باشد با پنبه الکل هم نمی‌توان فرد را هوشیار کرد.

 

دکتر مصطفی امیری متخصص مغز و اعصاب (دارای بورد تخصصی مغز و اعصاب از دانشگاه علوم پزشکی تهران)

در صورت تمایل به تعیین نوبت ویزیت دکتر امیری به صفحه تماس با ما مراجعه نمایید.

 

درحال ارسال
امتیاز دهی کاربران
0 (0 رای)

گروه پزشکان جایروس (آلومینا) حاصل بزرگترین کار گروهی فوق تخصصی مغز و اعصاب و روان در ایران

شاید دیگر کمتر کسی اطلاع نداشته باشد که در مجموعه بزرگ پزشکان جایروس بهترین فوق تخصص های مغز و اعصاب و اعصاب و روان و برترین فارغ التحصیلان آمریکا،اسپانیا و آلمان حضور دارند و خدمات مغزواعصاب و روان که در این مجموعه ارائه می شود با کیفیت ترین در تمام ایران است!

نقطه قوت مجموعه پزشکان جایروس نه لوستر های زیباست و نه تزییات راهرو! بلکه پزشکان و روانشناسان قوی است، کادر درمانی جایروس در تمام کشور بی نظیر است

ما از سال 1388 آغاز کردیم و اکنون گروه پزشکان جایروس با معرفی برترین کادر درمانی در مناطق مختلف تهران و شهرستان های مختلف کشور حضور دارند و در رفع مشکلات جسمی در حیطه های مغز و اعصاب و روان و ارتوپدی و توانبخشی و مشکلات روانپزشکی بزرگسالان و کودکان به شما مردم عزیز خدمت رسانی می کنند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

error: