دندان قروچه ,علل و درمان

دندان قروچه و فشارهای بی‌پایان روی دندان‌ها؛ چگونه با استرس‌های زندگی مبارزه کنیم؟

آیا شب‌ها از صدای ساییدن دندان‌هایتان بیدار می‌شوید؟ یا شاید صبح‌ها با دردهای عجیب و غریب فک و گردن از خواب بلند می‌شوید؟ اگر بله، شما تنها نیستید؛ دندان قروچه (Bruxism) این روزها بسیار رایج است و به دلایل مختلفی هم اتفاق می‌افتد. در این مقاله قصد داریم از زبان خودمانی دکتر مصطفی امیری، متخصص مغز و اعصاب و فلوشیپ خواب، به این موضوع بپردازیم.

فشار بی‌پایان روی دندان‌ها: از شب تا صبح

اگر به شما بگویم بدن شما می‌تواند به راحتی 250 پوند بر اینچ مربع فشار روی دندان‌ها وارد کند، شاید شگفت‌زده شوید! حالا فکر کنید در خواب، این فشار حتی بیشتر هم می‌شود. وقتی بیدارید، بدن شما از کنترل دقیق و آگاهی شما استفاده می‌کند تا فشارها را تنظیم کند. اما در خواب، کنترلی روی این فشارها ندارید، و اینجاست که مشکلات شروع می‌شود. این فشارها ممکن است تا جایی ادامه یابند که دندان‌ها ترک بخورند یا بشکنند!

دندان قروچه از کجا می‌آید؟

دندان قروچه می‌تواند ناشی از اختلالات عصبی و استرس‌های روزانه باشد. وقتی به خواب می‌روید، انتظار می‌رود سیستم عصبی شما به وضعیت «پاراسمپاتیک» وارد شود و بدن به حالت استراحت برود. اما برخی افراد به جای آنکه به آرامش برسند، وارد حالت سمپاتیک، یا همان «حالت جنگ یا فرار» می‌شوند. این وضعیت در سیستم عصبی، هورمون‌ها و مواد شیمیایی نورون‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد و باعث می‌شود فک شما با فشار زیاد روی هم قرار بگیرد.

عواملی که استرس را بیشتر می‌کنند

استرس‌هایی که در زندگی با آنها مواجه می‌شوید می‌توانند عاطفی، ذهنی، شیمیایی و حتی غذایی باشند. برای مثال، یک تصادف رانندگی یا از دست دادن عزیز، می‌تواند استرس‌های ناگهانی و شدیدی ایجاد کند که به مرور زمان روی خواب شما تاثیر بگذارد. حتی استرس‌های کوچک‌تر، مثل نگرانی‌های شغلی یا رژیم غذایی ناسالم، می‌توانند باعث بی‌خوابی و دندان قروچه شوند.

1. استرس‌های روزمره و دندان قروچه: برخی افراد که شغل‌های پرتنش دارند یا رژیم‌های غذایی پر از کافئین و کربوهیدرات مصرف می‌کنند، بیشتر در معرض دندان قروچه قرار دارند. طبق مطالعات، بدن این افراد تخلیه آنتی‌اکسیدان بیشتری دارد که نه تنها سلامت عمومی را به خطر می‌اندازد بلکه خوابشان را هم مختل می‌کند.
2. داروهای آرام‌بخش و استرس: جالب است بدانید که برخی از داروهای آرام‌بخش به جای اینکه استرس را کاهش دهند، خود می‌توانند تنش‌ها را افزایش داده و در نتیجه به دندان قروچه منجر شوند.

درمان دندان قروچه

داروهای ضدافسردگی همواره به عنوان درمانی برای مشکلات روحی از جمله افسردگی و اضطراب مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما برخی مطالعات نشان می‌دهند که این داروها ممکن است ریسک دندان قروچه را نیز افزایش دهند.

1. تاثیر داروهای ضدافسردگی و دوپامین: ارتباط مستقیمی بین داروهای ضدافسردگی و دندان قروچه وجود دارد. برای مثال، برخی از داروهای ضدافسردگی مثل پروزاک و زولوفت که روی ترشح دوپامین تاثیر دارند، ممکن است باعث افزایش این فشارها روی دندان‌ها شوند.
2. ارتباط رژیم غذایی و استرس: تقریبا 90 درصد سروتونین در بدن از طریق دستگاه گوارش تولید می‌شود. مصرف مواد غذایی ناسالم، گوارش را تحت تاثیر قرار می‌دهد و با کاهش تولید سروتونین، استرس و در نتیجه دندان قروچه ایجاد می‌کند.

داده‌های علمی جدید در مورد دندان قروچه (جدول‌ها و داده‌ها برای کمک به خوانایی بصری)

سندروم‌های مرتبط با دندان قروچه

سندروم پای بی‌قرار (RLS) و اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی (ADHD) از جمله اختلالاتی هستند که با دندان قروچه شبانه مرتبطند. طبق تحقیقات جدید، این سندروم‌ها به دلیل عدم تعادل دوپامین در انتقال‌گرهای عصبی ایجاد می‌شوند. افراد مبتلا به ADHD که داروهای خاصی مصرف می‌کنند، در معرض ریسک بالاتری برای دندان قروچه قرار دارند.

نقش کافئین، استرس و دندان قروچه

وقتی تحت فشار زیاد هستید، ممکن است برای بالا بردن سطح انرژی به کافئین روی بیاورید. اما باید بدانید که کافئین سیستم عصبی مرکزی را تحریک می‌کند و احساس هیجان ایجاد می‌کند. مصرف بیش از حد آن منجر به مشکلات عصبی، اختلالات خواب و دندان قروچه می‌شود. برای مثال، مطالعات نشان می‌دهند که مصرف مداوم و زیاد کافئین می‌تواند منجر به افزایش فشارهای عصبی شده و روی خواب تاثیر بگذارد.

محافظ‌های دندانی؛ راه‌حلی موقت

اگر درگیر دندان قروچه هستید، احتمالا محافظ‌های دندانی برایتان آشنا هستند. این محافظ‌ها که از داروخانه‌ها قابل تهیه هستند، به شما کمک می‌کنند تا فشار کمتری به دندان‌ها وارد شود. هرچند، این محافظ‌ها مشکل اصلی را حل نمی‌کنند، اما از دندان‌ها در برابر شکستگی محافظت می‌کنند. برخی افراد با این محافظ‌ها مشکل دارند و ممکن است پس از مدتی فشار بیشتری روی دندان‌ها وارد کنند.

مدیریت استرس و راه‌حل‌های پیشگیرانه

برای مقابله با دندان قروچه، بهترین راه‌حل این است که استرس‌های روزانه را مدیریت کنید. شناسایی عوامل استرس‌زا و مدیریت آنها می‌تواند از مشکلات بیشتری جلوگیری کند.

نقش کلینیک مغز و اعصاب و روان دکتر امیری در درمان دندان قروچه

کلینیک مغز و اعصاب و روان دکتر مصطفی امیری، با بهره‌گیری از روش‌های نوین و پیشرفته، آماده است تا به شما در درمان مشکلات دندان قروچه، اختلالات خواب، و دیگر مشکلات مغزی و روانشناختی کمک کند.