خانه / خدمات تخصصی / تحریک الکتریکی مغز (tDCS) / آیا تحریک مغز می تواند حافظه را در سالمندان بهبود بخشد؟

آیا تحریک مغز می تواند حافظه را در سالمندان بهبود بخشد؟

آیا تحریک مغز می تواند حافظه را در سالمندان بهبود بخشد؟

آیا در گذشته لحظه مهمی داشته اید که حافظه تان ناگهان شما را یاری نکرده باشد؟ اگرچه این اتفاق ممکن است در هر سنی رخ دهد، میتواند یادآور این باشد که شما در حال پیر شدن هستید.

بازشناسی با تاخیر به عنوان بخشی اجتناب ناپذیر از روند پیری است که سالمندان با خندیدن  از کنار آن می گذرند. هنوز هم کاهشی اندک در عملکرد ذهنی و جسمی میتواند به طور جدی کیفیت زندگی را تحت تاثیر قرار دهد به خصوص اگر به شرایط بسیار بدی مانند بیماری آلزایمر منجر شود. این مشکلی است که همه افراد را تحت تاثیر قرار می دهد. ما رشد سریعی را در تعداد سالمندان سراسر جهان می بینیم. انتظار می رود تا سال 2050، تعداد بزرگسالان بالای 65 سال دو برابر کودکان باشد. اگرچه پیشرفت هایی که در زمینه مراقبت از افراد در دوره سالمندی، بهبود سلامت عمومی و بالا رفتن استانداردهای زندگی ایجاد شده است، به افراد اجازه می دهد که بیشتر عمر کنند و بهتر زندگی کنند، اما سیستم های مراقبت از سلامتی در بیشتر کشورها در ارائه خدمات به بسیاری از  سالمندان، به خصوص سالمندانی که از زوال عقل رنج می برند تا کنون به اندازه کافی راضی کننده نبوده است.

محققانی که در حوزه سالمندی فعالیت می کنند در حال مطالعه چگونگی تغییر ساختار مغز با افزایش سن و چگونگی جلوگیری کردن از تضعیف عملکرد شناختی  در بسیاری از سالمندان هستند.

با توجه به اینکه چگونگی افت حافظه و شناخت با افزایش سن در حال بررسی می باشد، باید در نظر داشت که همه توانایی های شناختی همزمان کاهش پیدا نمی کنند. حافظه کاری یا حافظه فعال(برای دسترسی به مقالات این زمینه اینجا کلیک کنید) که معمولا به عنوان توانایی نگهداری، پردازش و دستکاری اطلاعات  در مدت زمانی کوتاه تعریف می شود،  به نظر می رسد خصوصا بعد از دهه هفتاد زندگی در معرض آسیب باشد. حافظه طولانی مدت ضمنی ( برای دسترسی به مقالات این زمینه اینجا کلیک کنید) که برای یادآوری اطلاعات شخصی می باشد، می تواند در دوران سالمندی تحت تأثیر قرار بگیرد.

تحقیقات تصویر برداری مغز نشان داده است که پیری سبب تغییرات کلیدی در مغز می شود مانند نازک شدن ماده خاکستری در قشر مغز، کاهش تراکم بافت ماده سفید، کاهش یافتن انتقال دهنده های عصبی ضروری و تغییر در شبکه های عصبی. به نظر می رسد بعضی از نواحی مغز بیشتر تحت تاثیر قرار می گیرند، و تعجب آور نیست که آن مناطقی که مرتبط با حافظه کاری هستند بیشترین تغییرات را با توجه به سن نشان می دهند.

همراه با کاهش آهسته عملکرد شناختی که مرتبط با پیری است، مفز افراد سالمند بیشتر در معرض آسیب و بیماری قرار می گیرد. ضربه های مغزی یا دیگر انواع آسیب های مغزی می تواند عملکرد شناختی را در هر سنی تحت تاثیر قرار دهد اما مغز افراد جوان تر معمولا به واسطه نرمی و انعطاف پذیری نورون های خود میتوانند بهبودی بیشتری پیدا کنند. در افراد مسن، این نوع از آسیب های مغزی می تواند جدی تر باشد  و به عنوان عاملی برای افزایش دمانس از نوع آلزایمر و یا دمانس عروقی مغز باشد.

اما آیا راه هایی برای محافظت از مغز پیر در دوران سالمندی و جلوگیری از تضعیف عملکرد شناختی وجود دارد؟ در کنار تحقیقات دارویی برای یافتن داروهایی که بتواند از تضعیف حافظه در سالمندان جلوگیری کند، رویکردهای دیگری مطرح شده اند. برای مثال نشان داده شده است که ورزش تأثیر قابل توجهی در بهبود عملکرد ذهنی سالمندان دارند، همچنین برنامه های آموزشی شناختی می توانند حافظه کاری و عملکرد اجرایی را بهبود بخشند .

رویکرد های جدید برای بهبود عملکرد شناختی در سالمندان ممکن است موثر تر باشد مانند تکنیک های تحریک غیر تهاجمی مغز که در درمان افسردگی، کمک به بازتوانی های عصبی پس از سکته و درمان بیماری های مختلف روانپزشکی استفاده شده است. اگرچه مباحثی پیرامون تحریک غیرتهاجمی مغز وجود دارد، نقش این تکنیک ها در تقویت حافظه بزرگسالان به تازگی مورد بررسی  قرار گرفته است.

نقش تحریک مغز در بهبود حافظه

دو تکنیک اصلی موجود برای تحریک مغز انسان عبارت اند از تحریک مستقیم مغز TDCS و تحریک مغناطیسی مغز TMS. در روش اول، TDCS از یک جفت الکترود برای فرستادن جریان های ضعیفی به مناطق خاصی از مغز استفاده می شود. روش TDCS این است که با استفاده از جریان الکتریکی یک میدان الکتریکی ایجاد شده که فعالیت عصبی را کاهش و یا افزایش می دهد. در آزمایش های معمول، شرکت کننده قبل و بعد از دریافت تحریک یک تکلیف شناختی را انجام می دهد، سپس برای اطلاع از اینکه درمان اثر بخش بوده یا نه دو پاسخ او به تکلیف شناختی مورد نظر با هم مقایسه می شود.

بر اساس نوع جریان استفاده شده، TDCS می تواند منجر به بهبود عملکرد و یا بدتر شدن آن شود.  هرچند میزان اثر معمولا به مقدار جریان استفاده شده و مدت زمان تحریک دارد.

درحالی که کارشناسان،  TDCS را با روش های متداول تر مانند درمان با الکتروشوک مقایسه می کنند، در صورتی که از پروتوکل صحیح در این روش پیروی شده باشد  عارضه جانبی که معمولا مشاهده می شود سردرد و خارش در محل تحریک است.

تکنیک اصلی دیگر،  تحریک مغناطیسی مغز یا TMS است که شامل استفاده از یک حلقه الکتریکی می باشد که در بالای سر نگه داشته می شود. هنگامی که جریان از حلقه الکتریکی عبور می کند، یک میدان مغناطیسی ایجاد می شود که سب ایجاد یک جریان الکتریکی ثانویه در مناطق خاصی از مغز می شود. اثر این جریان الکتریکی ثانویه میتواند فعالیت عصبی را افزایش و یا کاهش دهد، و این بستگی به اینکه میدان مغناطیسی چطور و در کجا اعمال میشود دارد. TMS هزینه بیشتری از TDCS دارد والبته اثرات آن نیز قوی تر است.

تا آنجایی که به تحریک شناختی مربوط است، اثرات TDCS  و TMS میتواند برای مدت زمان زیادی بعد از انجام تحریک باقی بماند. این اثرات در تشخیص اینکه کدام مدل تحریک مغز می تواند عملکرد شناختی را در سالمندان بهبود بخشد مهم است.

در بررسی 8 مطالعه در اروپا بهبود قابل توجهی در عملکرد حافظه سالمندان در نتیجه تحریک قشر پیشانی و دیگر مناطق مرتبط مشاهده شد. اما حافظه تنها عملکرد مغز نیست که میتواند با تحریک مغز به طور قابل توجهی بهبود یابد. در کنار بهبود حافظه کاری، محققان همچنین به مدارکی دست پیدا کرده اند که نشان دهنده بهبود عملکرد زبان، یادگیری حرکتی و انعطاف پذیری شناختی در افراد مسنی است که از اختلالات شناختی رنج می بردند. شواهدی در حال افزایش است که نشان می دهد اثرات مثبت تحریک مغز می تواند بیش از حد انتظار باقی بماند. در افراد سالمند سالم که تحت TDCS یا TMS قرار گرفته اند، اثرات می توانند برای هفته ها، وابسته به اینکه کدام منطقه مورد تحریک قرار گرفته است بمانند. تحقیقات در مورد افراد مبتلا به آلزایمر  نشان می دهد که جلسات متعدد TDCS بیشتر از 5 روز می تواند منجر به بهبود عملکرد حافظه تا 4 هفته پس از آن شود.

در حالی که قطعا تحقیقات بیشتری برای بررسی موثر ترین روش تحریک مغز نیاز است، از جمله ترکیب برنامه های آموزش مغز  همراه با تحریک مغز، درمانگران تحقیق در مورد کاربردهای عملی این تکنولوژی های جدید را آغاز کرده اند. از تکنیک های موجود در دسترس، TDCS  به خاطر ارزان بودن و قابل حمل بودن نسبت به TMS محبوب تر است. استفاده از هر دو روش تحریک مغز در کنار سایر روش ها در حال گسترش است و احتمالا در آینده ای نه چندان درو نقش مهمی را درمان و تحقیقات دانشمندان بازی خواهد کرد.

فریبا زمانی

کارشناس ارشد روانشناسی

منبع

https://www.psychologytoday.com/blog/media-spotlight/201612/can-brain-stimulation-improve-memory-in-seniors

 


گروه پزشکان جایروس (آلومینا) حاصل بزرگترین کار گروهی فوق تخصصی مغزواعصاب و روان

گروه پزشکان جایروس (آلومینا) حاصل بزرگترین کار گروهی فوق تخصصی مغزواعصاب و روان

مرکز شماره یک تهران (شریعتی تقاطع دولت ) واحد ویژه روانپزشکی و مشاوره

مرکز شماره یک تهران (شریعتی تقاطع دولت ) واحد ویژه روانپزشکی و مشاوره

شامل دپارتمان های روانپزشکی،روانشناسی،روانکاوی ، مشاوره و رواندرمانی، نوروفیدبک و بیوفیدبک :

تهران,خیابان دکتر شریعتی, روبروی خیابان دولت,کوچه امامزاده, نبش فروشگاه جامبو, پلاک 14, طبقه دوم واحد 8 (برای دیدن مسیر دسترسی از طریق نقشه گوگل اینجا کلیک کنید)

021-22648627

021-22636863

مرکز شماره یک تهران (شریعتی تقاطع دولت) واحد ویژه مغز و اعصاب و رواندرمانی

مرکز شماره یک تهران (شریعتی تقاطع دولت) واحد ویژه مغز و اعصاب و رواندرمانی

شامل دپارتمان های مغز و اعصاب، اختلالات خواب ( انجام و مشاوره تست خواب)،گفتار درمانی،رواندرمانی،درمان و مشاوره اختلالات جنسی

تهران,خیابان دکتر شریعتی, روبروی خیابان دولت,کوچه امامزاده, نبش فروشگاه جامبو, پلاک 14, طبقه دوم واحد 6 (برای دیدن مسیر دسترسی از طریق نقشه گوگل اینجا کلیک کنید)

021-22616377 

09024802196 

ساعات تماس :همه روزه (غیر از جمعه ها) 9 صبح الی 8 شب

مرکز شماره دو (شرق تهران) ویژه روانپزشکی ،مغز و اعصاب و مشاوره

مرکز شماره دو (شرق تهران) ویژه روانپزشکی ،مغز و اعصاب و مشاوره

شامل دپارتمان های مغزواعصاب,روانپزشکی،روانشناسی،مشاوره و رواندرمانی، نوروفیدبک و بیوفیدبک

تهران،بزرگراه رسالت، بعد از میدان رسالت به سمت شرق، نرسیده به چهار راه سرسبز، روبروی مسجد حجتیه،پلاک 686، واحد 2

77136229-77091723

ساعات تماس:همه روزه غیر از تعطیلات رسمی  9 صبح الی 7 شب

مرکز شماره سه (غرب تهران) ویژه روانپزشکی ،مغز و اعصاب و مشاوره و رواندرمانی

مرکز شماره سه (غرب تهران) ویژه روانپزشکی ،مغز و اعصاب و مشاوره و رواندرمانی

تهران، 

تهران -جناح ،نرسیده به فلکه دوم صادقیه ،کوچه پرویز (بین مرکز خرید گلدیس و تهرانی )پلاک 19 ساختمان سهیل (رو به روی پارکینگ طبقاتی صادقیه )واحد 12

دپارتمان مغز و اعصاب،روانپزشکی،روانشناسی،مشاوره و رواندرمانی، نوروفیدبک و بیوفیدبک

شماره های تماس

02144259157 

02144287537

02144259407

ساعات تماس: همه روزه غیر از تعطیلات، 9 صبح الی 9 شب

مرکز زوج درمانی و سکس تراپی (شریعتی تقاطع قلهک)

مرکز زوج درمانی و سکس تراپی (شریعتی تقاطع قلهک)

تهران،خ شریعتی ،جنب بیمارستان ایران مهر، کوچه میری، ساختمان پزشکان جهانمهر ، واحد 4

برای مشاهده مسیر دسترسی از طریق نقشه گوگل اینجا کلیک کنید

شماره های تماس مرکز شماره چهار (شریعتی):

09035445828_ 26600456

ساعات تماس:همه روزه غیر از تعطیلات رسمی  9 صبح الی 7 شب

مرکز فوق تخصصی ارتوپدی, فیزیوتراپی و توانبخشی (واقع در شرق تهران)

مرکز فوق تخصصی ارتوپدی, فیزیوتراپی و توانبخشی (واقع در شرق تهران)

در این مرکز فوق تخصصی درمان درد های کمر و گردن به روش های غیر جراحی و کلیه خدمات تخصصی و پیشرفته توانبخشی و فیزیوتراپی انجام می شود. برای دیدن لیست کلیه مشکلاتی که در این مرکز درمان می شوند اینجا کلیک کنید.

تهران،بزرگراه رسالت، بعد از میدان رسالت به سمت شرق، نرسیده به چهار راه سرسبز، روبروی مسجد حجتیه،پلاک 686، طبقه پنجم، واحد 10

برای مشاهده مسیر دسترسی از طریق نقشه گوگل اینجا کلیک کنید

دپارتمان طب فیزیکی و توانبخشی،حرکات اصلاحی،ورزش درمانی،فیزیوتراپی,ارتوپدی (شایگان مهر)

صبح تا 3 بعد از ظهر:

77189615

09338178807

3 بعد از ظهر تا 9 شب:

77189675

09901865597

ساعات تماس:همه روزه غیر از تعطیلات رسمی  9 صبح الی 7 شب

مرکز فوق تخصصی کودک و خانواده بوجیکا (واقع در شمال تهران)

مرکز فوق تخصصی کودک و خانواده بوجیکا (واقع در شمال تهران)

در این مرکز فوق تخصصی درمان مشکلات کودک و نوجوان (اختلالات یادگیری، مشکلات رفتاری، افسردگی و اضطراب،مشکلات گفتار و زبان و… انجام می شود). برای درمان در این مرکز از روش های درمان های دارویی،غیر دارویی و گفتار درمانی، بازی درمانی، هنر درمانی و…استفاده می شود.

تهران، خیابان شریعتی، تقاطع خیابات دولت و شریعتی، ابتدای کوچه امامزاده، پلاک 14 واحد 7

تلفن جهت هماهنگی نوبت ویزیت و پاسخ به سوالات:  02122636858

ساعات تماس:همه روزه غیر از تعطیلات رسمی  9 صبح الی 7 شب

مرکز فوق تخصصی درمان های دارویی و غیردارویی وسواس (واقع در شرق تهران)

مرکز فوق تخصصی درمان های دارویی و غیردارویی وسواس (واقع در شرق تهران)

در این مرکز فوق تخصصی درمان وسواس و کلیه اختلالات مرتبط با وسواس بصورت فوق تخصصی و با ترکیب روش های دارویی و غیردارویی انجام می شود . برای درمان در این مرکز از روش های درمان های دارویی،غیر دارویی و…استفاده می شود. این مرکز تحت نظر دکتر مهدی هرمز پور روانپزشک، دکتر زینب طاهری متخصص مغزواعصاب و گروهی از روانشناسان می باشد. همچنین درمان مشکلات مغزواعصاب (سکته مغزی،ام اس، تشنج، سردرد و… ) هم در این مرکز انجام میشود.

تهران، خیابان دماوند،بین سبلان و وحیدیه،خیابان میرحسینی،ساختمان شهریار،پلاک 1، طبقه سوم، واحد 25

تلفن جهت هماهنگی نوبت ویزیت و پاسخ به سوالات:  77839404

ساعات تماس:همه روزه غیر از تعطیلات رسمی  9 صبح الی 7 شب

برای کسب اطلاعات بقیه شعب تهران و شهرستانها اینجا کلیک کنید.

اینترنت پر است از سایت هایی که مطالب پزشکی دارند اما مطالب این سایت ها چقدر معتبرند؟ 

سایت جایروس بزرگترین سایت و مرکز تخصصی اطلاع رسانی ،درمان و پیشگیری از بیماری های مغز و اعصاب و روان در کشور است که مستقیما توسط پزشکان متخصص و تیم درمانگران اعصاب (روانشناس،روانپزشک،گفتار درمانگر و…) مدیریت می شود. ما از سال 1388 آغاز کردیم و اکنون گروه پزشکان جایروس با معرفی برترین کادر درمانی در مناطق مختلف تهران و شهرستان های مختلف کشور حضور دارند و در رفع مشکلات جسمی در حیطه های مغزو اعصاب و روان و ارتوپدی و توانبخشی و مشکلات روانپزشکی بزرگسالان و کودکان به شما کمک می کنند. استفاده از اطلاعات موجود در سایت رایگان است ولی لطفا کپی نکنید.

اگر خودتان روانشناس یا کادردرمانی حیطه مغزواعصاب وروان هستید و مایلید به تیم مجموعه پزشکان و درمانگران جایروس بپیوندید  برای کسب اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید.

 

درباره فریبا زمانی

عضویت در خبرنامه ثبت نام
ثبت نام شما با موفقیت انجام شد
در خبرنامه ما عضو بشید و دسترسی خودتون به اطلاعات جالب و جذاب رو راحت کنید. باقی کارها رو ما برای شما انجام میدیم. تنظیم خبرنامه خبرنامه سلامت خبرنامه مغز و اعصاب و روان خبرنامه زیبایی و تغذیه